تبلیغات
تبلور هنر.. - مبانی عناصر بصری ( نقطه، خط، سطح و حجم)
تبلور هنر..

مبانی عناصر بصری ( نقطه، خط، سطح و حجم)

یکشنبه 3 آذر 1392

نوع مطلب :مبانی هنر های تجسمی، 


در هنر تجسمی وقتی از نقطه نام برده می شود، منظور چیزی است كه دارای تیرگی یا روشنی، اندازه و گاهی جرم است و در عین حال ملموس و قابل دیدن است. از این نظر در ظاهر تشابهی میان این مفهوم از نقطه با آن چه كه در ریاضیات به نقطه گفته می شود، وجود ندارد. در ریاضیات موضوعی ذهنی است كه در فضا یا بر صفحه تصور می شود، بدون اینكه قابل دیدن و لمس شدن باشد. نقطه در زبان هنر تجسمی چیزی است كاملاً ملموس و بصری كه بخشی از اثر تجسمی را تشكیل می دهد و دارای شكل و اندازه نسبی است. به عنوان مثال وقتی از فاصله ی دور به یك تك درخت در دشت نگاه می كنیم. به صورت یك نقطه تجسمی دیده می شود. اما وقتی به آن نزدیك می شویم یك حجم بزرگ می بینیم كه از نقاط متعدد ( برگ ها) و خطوط ( شاخه ها) شكل گرفته است. بنابراین محدوده ی فضا یا سطح كه همان كادر است نقش تعیین كننده ای در تشخیص دادن نقطه ی تجسمی و معنا پیدا كردن آن دارد. در صورتی كه اندازه لكه یا عنصر بصری نسبت به كادر به قدری كوچك باشد كه به طور معمول نتوانیم جزئیات آن ها را به صورت سطح یا حجم تشخیص بدهیم، می توانیم به آن نقطه تجسمی یا بصری بگوییم.


موقعیت های مختلف نقطه

بسته به این كه نقطه ی بصری در كجای كادر قرار گرفته باشد، موقعیت های متفاوتی را به وجود می آورد. یك نقطه روابط محدود ساده ای با اطراف خود دارد و به همان نسبت توجه مخاطب را به خود جلب می كند. اما چنانچه نقاط بصری متعددی در یك كادر وجود داشته باشند، بر اساس روابطی كه از نظر شكل، اندازه ، تیرگی ، روشنی ، رنگ ، بافت ، دوری و نزدیكی با یكدیگر دارند تأثیرات بصری متفاوتی به وجود خواهند آورد.
گاهی ممكن است نقطه به عنوان كوچك ترین بخش تصویر تلقی شود. در این صورت در اثر تراكم نقطه های تیره تیرگی حاصل می شود و در اثر پراكندگی آنها روشنی دیده می شود.

   






خط

در زندگی روزمره و در طبیعت، خط حضور چشمگیری دارد. در این زمینه می توان مثال های متفاوتی ذكر كرد. نقوش خطی روی لباس ها، ردیف صندلی ها در سالن امتحانات، خطوط آجرهای چیده شده، سیم ها و تیرهای برق، تنه درختان در كنار خیابان ها ، شیارهای شخم و ..
تنوع مثال ها و نمونه ها به خودی خود نشان می دهد كه منظور از خط تجسمی معنایی نسبی از خط است و آن نشان دادن یك حركت ممتد و پیوسته بر سطح یا در فضاست. بنابراین خط می تواند دو بعدی یا سه بعدی باشد.

جهت خط

خطوط تجسمی بر اساس جهت حركت مداوم در یك مسیر كلی به چهار دسته ی اصلی تقسیم می شوند كه عبارتند از :

الف) خطوط عمودی كه در طبیعت به شكل تنه درختان، تیرهای برق و ساختمان های مرتفع دیده می شوند. مفهوم این خطوط می تواند ایستادگی ، مقاومت و استحكام باشد.

ب) خطوط افقی كه در طبیعت به صورت سطح زمین، خط افق، پهنه دریا یا یك انسان خوابیده دیده می شود. مفهوم این نوع خط می تواند آرامش ، سكون یا اعتدال باشد.

ج) خطوط مایل كه در طبیعت به شكل كناره های كوه، خط رعد در آسمان و سراشیبی دیده می شوند. و در یك اثر تجسمی برای نشان دادن تحرك ، پویایی ، خشونت و عدم سكون و ثبات به كار می روند.

د) خطوط منحنی كه معمولاً در طبیعت به شكل تپه ماهور، انتشار امواج، پست و بلندی زمین و حركت بعضی از جانوران دیده می شوند و در یك اثر تجسمی ممكن است برای نمایش دحركت سیال و مداوم، ملایمت و ملاطفت به كار گرفته شود.






حالت خط

خطوط می توانند در مسیر حركت خود دارای شرایط زیر باشند :
1 - ضخیم یا نازك، قوی یا ضعیف ، تیره یا روشن شوند.
2 – به صورت خطوط باریك یا ضخیم یكنواخت باشند.
3 – می توانند در جهت مسیر اصلی خود به صورت بریده بریده و یا متعدد باشند.
4 – می توانند در جهت مسیر اصلی خود به شكل زیگزاگ، شكسته و یا موجی در می آیند.
5 – می توانند به صورت منظم و یا نامنظم در مسیر اصلی حركت خود تغییر جهت دهند.

 

كاربرد خط

خط عنصر اصلی طراحی است. ترسیم خطوط پیرامونی یك شكل می تواند تصویر اشیا را به نمایش بگذارد. تراكم و انبساط هاشورها حجم و سایه روشن را نشان می دهد. با ضخیم و نازك كردن خط در طراحی، قسمت های سایه دار مشخص می شوند و حالت خطوط جنسیت و بافت اشیا را از لحاظ نرمی، سختی و استحكام مشخص می كند.
در آثار نقاشان طبیعت گرا كه شكل های اشیا به دقت ترسیم می شوند، وجود خط به عنوان پایه ی اصلی طرح قابل مشاهده است در نقاشی ایرانی خط همواره جایگاهی پراهمیت دارد. خط همچنین در رشته های دیگر هنر تجسمی نقش متناسب خود را در شكل دهی به اثر بازی می كند. در هنر گرافیك استفاده از خط كاربردهای متنوعی را در طراحی نشانه، در طراحی و ساخت اعلان، تصویرسازی و صفحه آرایی دارد. همچنان كه در طراحی لباس، نقشه كشی، طراحی صنعتی، مجسمه سازی و عكاسی نیز خط همواره پایه اصلی اجرا و تركیب بصری اثر را به عهده دارد.

                   


                                   



سطح

شكلی كه دارای دو بعد (طول و عرض) باشد سطح نامیده می شود. در طبیعت و در پیرامون ما سطوح به اشكال متنوع وجود دارند. سطح چیزها در طبیعت گاه به صورت هموار و گاه ناهموار و دارای بافت ها نقش های مختلف است.
در هنر تجسمی سطح را به انحای مختلف می توان تجسم بخشید و به وجود آورد، مانند شكل زیر :


سطح ممكن است مستوی باشد مانند یدوار یا كف اتاق، سطح زمین فوتبال یا سطح روی یك كتاب
همچنین سطح ممكن است منحنی باشد مانند سطح یك سقف گنبدی.
همه ی سطح ها از سه شكل هندسی دایره، مربع، مثلث یا تركیبی از آن ها به وجود می آیند. این شكل ها هر یك خصوصیات قابل مطالعه ای دارند.

دایره : دایره شكل كاملی است كه حركت جاودانه و مداومی را نشان می دهد. همچنین دایره نماد نرمی، لطافت، سیالیت، تكرار، درون گرایی، آرامش روحانی و آسمانی، پاكی و صمیمیت به شمار می آید.

مربع : مربع بر خلاف دایره نماد صلابت، استحكام و سكون است. این شكل مظهر قدرت زمین و مادی و در عین حال از زیباترین اشكال هندسی است.

مثلث : مثلث به واسطه زوایای تندی كه دارد سطحی مهاجم و شكلی ستیزنده به نظر می رسد كه همواره در حال تحول و پویایی است. بر اساس تركیب هایی از مثلث می توان تركیب های ساختاری بسیاری به وجود آورد. استفاده از مثلث و شبكه های مثلثی یك اصل ساختاری در طبیعت و در معماری به شمار می رود.

 

حجم


به اجسامی كه دارای سه بعد : طول، عرض و ارتفاع یا عمق باشند، حجم گفته می شود.
معمولاً همه ی اشیای مادی در طبیعت دارای حجم هستند.
در هنر تجسمی چنانچه یك نقطه را در سه بعد گسترش دهیم و یا یك پیاژه خط را در جهت های مختلف حركت دهیم، تجسمی از حجم به وجود می آید. به همین جهت درهنر تجسمی حجم ممكن است همیشه ملموس و مادی باشد ولی از نظر بصری وجود داشته باشد كه در این صورت می توان به آن حجم مجازی گفت.

همان طور كه سه شكل دایره، مربع و مثلث به عنوان اشكال پایه برای سطح نام برده شدند. كره ، مكعب و هرم را نیز می توان به عنوان اجسام هندسی پایه نام برد. این سه نوع حجم به طور كاملاً منظم به ندرت در طبیعت دیده می شوند. اما به طور كلی همه ی حجم های طبیعت از تركیب یا تغییر شكل این سه حجم پایه و هندسی به وجود می آیند.
حجم می تواند تو خالی یا توپر باشد. به همین نسبت درون یا بیرون آن اهمیت پیدا می كند. معمولاً فضایی را كه حجم اشغال می كند مثبت می گویند و فضای پیرامون آن یا ما بین دو حجم و یا حفره ی میان یك حجم توخالی را فضای منفی و گاه حجم منفی می نامند مثل فضای داخل یك لوله قطور.

 

حجم نمایی در نقاشی

در نقاشی و طراحی حجم با ترفند برجسته نمایی به وسیله سایه – روشن و رنگ و یا با تغییر شكل و اندازه ی اشكال در اثر عمق نمایی خطی القا می شود. ثبت سه بعدی اشیاء و طبیعت در عكاسی نیز به واسطه نور و سایه روشن صورت می گیرد. در حالی كه با نوعی نورپردازی خاص می توان برجستگی و فرورفتگی اجسام را از بین برد و یا در نشان دادن آنها اغراق كرد.

 

حجم در مجسمه سازی


حجم ، عنصر اصلی كار مجسمه سازان است. نمایش حجم در فضا و روابط متقابل آن با فضای پیرامونش اصل مهم مجسمه سازی است. این روابط در نقش برجسته سازی كه از یك سو با نقاشی و از سوی دیگر با معماری در ارتباط است اهمیتی به سزا دارد. نقش برجسته كه از یك سمت بسته و محدود است به حجمی گفته می شود كه در آن اشیا به صورت كم و بیش برآمده از سطح به نمایش درآمده باشند. در مجموع نقش برجسته حالتی بینا بینی میان نقاشی و مجسمه سازی دارد.

 

نور و حجم

نقش نور در بازنمایی حجم و خصوصیات آن نیز شایسته توجه است. این نور است كه امكان رویت اجسام را در فضا برای ما به وجود می آورد. بسیاری از مجسمه ها و نقش برجسته ها بدون رنگ پردازی ساخته می شوند. به همین دلیل توجه به میزان تیرگی و روشنی برجستگی ها و فرورفتگی ها و ایجاد سایه هایی كه در اثر تابش نور به روی آن ها شكل می گیرد قابل اهمیت است.

منبع


buy cialis us pharmacy
جمعه 16 آذر 1397 02:16 ب.ظ

Nicely put. Many thanks.
how does cialis work cialis coupons printable generic cialis cialis side effects effetti del cialis achat cialis en itali the best choice cialis woman online cialis cialis daily dose generic cialis prices in england
Cialis 20 mg
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:07 ب.ظ

Wonderful material, Kudos.
enter site very cheap cialis only best offers 100mg cialis prescription doctor cialis cialis vs viagra cialis uk next day cialis en 24 hora trusted tabled cialis softabs cialis generico cialis 10mg prix pharmaci canadian discount cialis
Buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:31 ب.ظ

Thanks, Plenty of postings.

sublingual cialis online generic cialis tadalafil click now buy cialis brand canada discount drugs cialis legalidad de comprar cialis dosagem ideal cialis cialis coupon cialis billig comprar cialis 10 espa241a buy brand cialis cheap
buy cialis us pharmacy
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:59 ق.ظ

Many thanks. Quite a lot of information!

side effects for cialis cialis generic tadalafil buy cialis professional from usa opinioni cialis generico cialis authentique suisse where do you buy cialis cialis pas cher paris cialis generic availability look here cialis order on line cialis cuantos mg hay
Buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 08:28 ب.ظ

Incredible a lot of very good data.
buying cialis in colombia online cialis cialis side effects click now buy cialis brand cialis canadian drugs cialis 20 mg effectiveness cialis 20 mg cut in half cialis 20 mg cut in half effetti del cialis order generic cialis online
where to buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 09:34 ق.ظ

Terrific postings, Regards.
tesco price cialis comprar cialis 10 espa241a cipla cialis online cialis dosage cialis generika i recommend cialis generico tadalafilo cialis baratos compran uk cialis generisches kanada generic cialis in vietnam
Cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 09:42 ب.ظ

Awesome information, Appreciate it.
canadian cialis we like it cialis price cialis online price cialis wal mart pharmacy cialis online nederland how to buy cialis online usa cialis generique where do you buy cialis cialis online click here to buy cialis
buy cialis usa
دوشنبه 12 آذر 1397 09:06 ق.ظ

Amazing lots of fantastic facts.
cialis purchasing get cheap cialis cialis en 24 hora cialis super acti cialis 10 doctissimo cialis e hiv does cialis cause gout canadian discount cialis cialis patentablauf in deutschland get cheap cialis
Buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 09:12 ب.ظ

Great tips. Thanks.
cialis generico lilly compare prices cialis uk buying cialis overnight cialis 20 mg effectiveness enter site 20 mg cialis cost cialis online nederland cost of cialis per pill female cialis no prescription cialis 05 how to purchase cialis on line
where to buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 08:29 ق.ظ

Regards! I enjoy this.
venta cialis en espaa acheter du cialis a geneve american pharmacy cialis enter site very cheap cialis tadalafil 20mg cialis in sconto order generic cialis online what is cialis safe site to buy cialis online click now cialis from canada
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 09:23 ب.ظ

Reliable stuff. Thanks!
acheter du cialis a geneve generic cialis 20mg uk cialis rckenschmerzen tadalafil 10 mg cialis from canada purchasing cialis on the internet wow cialis 20 india cialis 100mg cost cialis great britain fast cialis online
buy cialis online best price
شنبه 10 آذر 1397 08:13 ق.ظ

Truly quite a lot of terrific facts.
click now buy cialis brand cialis from canada cialis online cialis pills price each cialis generic availability cialis diario compra buy cialis uk no prescription viagra vs cialis buy cialis online nz cialis cost
buy cialis usa
جمعه 9 آذر 1397 08:54 ب.ظ

You actually suggested this superbly.
when will generic cialis be available we choice cialis uk price cialis wal mart pharmacy cialis daily reviews cialis name brand cheap walgreens price for cialis cialis in sconto generic cialis review uk cialis professional from usa cialis daily dose generic
buy cheap cialis coupon
جمعه 9 آذر 1397 09:01 ق.ظ

With thanks. Great stuff!
best generic drugs cialis cialis for sale canadian drugs generic cialis buy cialis online cheapest cialis taglich cialis pills boards sublingual cialis online click here cialis daily uk generic cialis at the pharmacy only now cialis for sale in us
buy cheap cialis no prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 09:59 ب.ظ

Wonderful facts, Cheers!
precios de cialis generico cialis generique 5 mg buy cialis online legal generic cialis at walmart cialis bula cialis prezzo al pubblico chinese cialis 50 mg warnings for cialis click here cialis daily uk cialis purchasing
buy cialis online us pharmacy
پنجشنبه 8 آذر 1397 10:25 ق.ظ

Superb posts. Many thanks.
cialis coupons cialis kaufen cialis manufacturer coupon purchasing cialis on the internet buy cialis online cialis uk next day price cialis wal mart pharmacy wow look it cialis mexico cialis super acti cialis 5 mg scheda tecnica
Buy cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 09:40 ب.ظ

Thanks. Lots of tips.

cialis lowest price cialis for sale only here cialis pills 5 mg cialis coupon printable cialis 10mg prix pharmaci generic cialis wow look it cialis mexico cialis lilly tadalafi cialis et insomni non 5 mg cialis generici
Cialis canada
چهارشنبه 7 آذر 1397 09:50 ق.ظ

You mentioned that terrifically.
cialis 5 mg para diabeticos cialis 5 mg buy are there generic cialis buy cheap cialis in uk we choice cialis pfizer india cialis online holland cheap cialis online prescriptions cialis cialis canadian drugs prix de cialis
Cialis pills
دوشنبه 9 مهر 1397 01:18 ب.ظ

Terrific data. Thanks a lot!
no prescription cialis cheap cialis italia gratis cialis 5 mg effetti collateral generic cialis review uk buy cialis online legal low cost cialis 20mg brand cialis nl cialis generika generic cialis 20mg tablets generic low dose cialis
canada pharmacies online
یکشنبه 1 مهر 1397 11:53 ق.ظ

Amazing loads of superb material.
canada online pharmacies surrey canada pharmacies global pharmacy canada online pharmacies in usa canadian medications canada drug canada medication list canadian prescription drugstore canada medication cost drugstore online shopping
http://cialisvipsale.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 08:22 ق.ظ

Tips well applied..
when will generic cialis be available cialis price in bangalore we like it cialis price cialis 5 effetti collaterali order cialis from india cialis 10mg prix pharmaci wow cialis 20 cialis daily dose generic only best offers 100mg cialis generic cialis pro
http://cialisvv.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 02:15 ب.ظ

Whoa tons of valuable tips!
recommended site cialis kanada where do you buy cialis cialis kaufen the best choice cialis woman cialis herbs cialis tablets 40 mg cialis what if i take cialis 20 mg cost order generic cialis online prezzo cialis a buon mercato
http://cialisyoues.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 09:36 ب.ظ

Terrific forum posts, Appreciate it!
cialis daily reviews cialis rezeptfrei cialis pills price each generic cialis with dapoxetine cialis 05 5 mg cialis coupon printable cialis generic tadalafil buy cialis online dosagem ideal cialis cialis authentique suisse
viagra 20 mg
سه شنبه 23 مرداد 1397 09:04 ق.ظ

You have made your point!
pharmacy viagra online viagra side effects buy generic viagra no prescription viagra uk prescription viagra how to get a prescription buy viagra online using paypal viagra for men buy viagra online prescription for viagra buy viagra at
http://babecolate.com/buy-cialis-in-china.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 12:38 ق.ظ

Awesome postings. With thanks!
cialis tablets australia tadalafil 5mg cialis 10 doctissimo cialis generico in farmacia free generic cialis legalidad de comprar cialis cialis price thailand precios cialis peru cialis kaufen cialis 20mg
Stone Jana
یکشنبه 3 تیر 1397 12:56 ق.ظ
Mayy Ӏ jսst say wһɑt a relief t᧐ find ѕomebody who truly knows what they're discussing
online. Ⲩоu definiteⅼy know how tto brjng an issue to light and maҝe itt іmportant.
A lot mmore people really neeⅾ to check thіs
ⲟut and understasnd this ѕide off yourr story. Ӏ was surprised tһat
уou're not mоre popular Ьecause yyou certainly havе tһe gift.
Cialis canada
دوشنبه 7 خرداد 1397 02:31 ب.ظ

Nicely put, Thank you.
cialis diario compra estudios de cialis genricos cialis in sconto miglior cialis generico cheap cialis look here cialis order on line cialis uk next day side effects for cialis prix cialis once a da cialis bula
Jarred
سه شنبه 1 خرداد 1397 03:35 ق.ظ
Hey just wanted to give you a bref heads up and let you know a few of the images
aren't loading correctly. I'm not sure why but I think its a linking issue.
I've tried it in two different browsers andd both showw the same outcome.
Eyelashes ticker
سه شنبه 25 اردیبهشت 1397 09:55 ق.ظ
I know this web site gives quality based articles or reviews aand extra information, is there any other web site whikch presents such information in quality?
Viagra uk
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 12:33 ق.ظ

Superb facts. With thanks.
buying viagra in china viagra buy online uk do you need a prescription to buy viagra viagra cheap online uk where to purchase viagra online how can i get viagra online buy viagra ireland where to buy viagra over the counter where can i buy viagra buy viagra online uk
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30


فهرست وبلاگ

طبقه بندی

آرشیو

نویسندگان

پیوندها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو

آخرین پستها

اَبر برچسبها

دریافت کد بستن راست کلیک در وبلاگ